Απομαγνητοφώνηση
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Έχουμε δίπλα μου τον Μαρσέλ Σολομών, τον πρόεδρο του Βόλου. Να τον ευχαριστήσουμε πολύ που μας δέχτηκε. Και επίσης να δώσουμε συγχαρητήρια για την πολύ ωραία διοργάνωση της γιορτής του Χανουκά. Φέτος ήταν διαφορετικά, ήταν συμπεριληπτικοί, ήταν πάρα πολλοί μη ομοθρήσκοι που συμμετείχαν και αυτό κάτι θέλει να δείξει, αν μη τι άλλο το λιγότερο, τις εξαιρετικές σχέσεις που υπάρχουν στην κοινωνία του Βόλου μεταξύ μη ομοθρήσκων ανθρώπων.
Λοιπόν, κύριε Σολομών, θέλουμε λίγο να μας πείτε το όνομά σας, το όνομα της μαμάς, του μπαμπά και πόσο χρονών είστε.
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Μαρσέλ Σολομών. Ο πατέρας μου Σολομών επίσης και η μητέρα μου Όλμα. Χρονών 83, μικρός. Και στα 120 μένει. Ναι, έχω περιθώρια μεγάλα.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Είσαστε επί πόσα χρόνια πρόεδρος του Βόλου;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Να πω πρώτα, στα κοινωτικά έχω αναμειχθεί από το 1975 μέχρι το 2005 ήμουν γραμματέας και από το 2005 μέχρι σήμερα είμαι πρόεδρος.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Και από ό,τι σας γνωρίζω είναι όλοι ευχαριστημένοι. Είναι όλοι ευχαριστημένοι με την πορεία της κοινότητας.
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ελπίζω ότι είναι. Προσπαθούμε, παρόλο που είμαστε μικρή κοινότητα, έχουμε τηρήσει όλες τις παραδόσεις, έχουμε ανοιχθεί πάρα πολύ στην κοινωνία και έχει όλη η κοινότητα μεγάλη εκτίμηση από όλες τις αρχές και από τον κόσμο.
Και αυτό μας κάνει να είμαστε ευχαριστημένοι γιατί πραγματικά και το άνοιγμα που κάναμε, το καλούμε τον κόσμο όπως σήμερα, μου είπαν πάρα πολλοί ότι κάνατε πάρα πολύ καλά. Ο κόσμος είχε διαφορετική εντύπωση, τώρα που είδαν τι είστε, τι κάνετε και τα λοιπά, και αυτό έχει διαδοθεί σε όλο τον κόσμο.
Μάλιστα απέναντί μας είναι ο κύριος Νίκος Μαραλής, δημοσιογράφος, ο οποίος είναι διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού της Μητρόπολης. Είναι επιστήθια φίλη, κάνει εκπομπές πολύ ενδιαφέρουσες για εμάς. Έχω κληθεί κι εγώ πολλές φορές να συμμετάσχω σε διάφορα θέματα που αφορούν τον Ιουδαϊσμό.
Και γενικά, όπως είπα και πριν, έχουμε πολύ καλή σχέση. Σε ό,τι αφορά τώρα τα εσωτερικά, προσπαθούμε πάρα πολύ να τηρούμε τις παραδόσεις, να κάνουμε όλες τις γιορτές, να κάνουμε όλες τις εκδηλώσεις. Και βέβαια εδώ πρέπει να επισημάνω και τη βοήθεια που έχουμε από την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης. Η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης είναι η μητέρα όλων των κοινοτήτων της Ελλάδος, οπότε με χαρά ό,τι κάνουμε, ό,τι μπορούμε, το επιδιώκουμε όλοι μαζί.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Στην οικογένεια του μπαμπά και της μαμάς τι γλώσσα μιλούσαν; Μιλούσαν εβραϊκά, λαντίνο, ελληνικά;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ο πατέρας μου ήξερε εβραϊκά πολύ καλά και ήταν και σε τεβά πάνω. Η μητέρα μου ήταν Θεσσαλονικιά. Μεγάλη οικογένεια, που χάθηκαν πέντε αδέρφια και οι γονείς στον πόλεμο. Η μητέρα μου μιλούσε γαλλικά γιατί ήταν στην Αλλιάνς, μιλούσε ισπανικά και εβραϊκά επίσης καλά. Ο πατέρας μου ήξερε και γαλλικά και αγγλικά και εβραϊκά και ισπανικά.
Στον Βόλο ζούσαμε. Κανένας από τους δυο δεν ήταν Βολιώτης. Ο πατέρας μου ήταν Γιαννιώτης, η μητέρα μου ήταν Θεσσαλονικιά.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Στην οικογένεια τηρούσατε τα έθιμα; Δηλαδή η μαμά σας μαγείρευε το Πέσσαχ, πασχαλινά φαγητά;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ναι. Το κρατούσε όχι 100% αλλά σίγουρα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Και πήγαιναν και στη Συναγωγή το Σάββατο. Ανελλιπώς. Όπως είπα, ο πατέρας μου βοηθούσε τον Ραββίνο και η μητέρα μου ανελλιπώς. Δεν έλειψε ποτέ.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Εσείς σαν παιδί, η κοινότητα έκανε εκδηλώσεις;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Έκανε πολλές εκδηλώσεις, όπως σήμερα το Χανουκά. Τα παλιά χρόνια, επειδή υπήρχαν πολλά παιδιά, κάναμε και θεατρικά. Δηλαδή η κοινότητα πάντα ήταν ενεργή.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Πάντα;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Πάντα, πάντα. Ήταν και ήμασταν πολλοί, αυτό ήταν πολύ σημαντικό. Αλλά θέλω να τονίσω ότι παρόλο το μικρό μέγεθος σε ανθρώπινο δυναμικό, οι δραστηριότητες που κάνουμε ξεπερνούν το μέγεθος.
Όταν κάνουμε εκδηλώσεις, ο χώρος γεμίζει. Αυτό δείχνει ότι έχουμε την εκτίμηση και την αποδοχή του κόσμου.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Πριν τον πόλεμο πόσα μέλη είχε η κοινότητα;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: 840. Και μετά τον πόλεμο 640 παιδιά. Αλλά ραγδαία μειώθηκε λόγω μετανάστευσης. Ήταν σε άσχημη κατάσταση, όπως παντού βέβαια, και άρχισε ο κόσμος να φεύγει για Ισραήλ, για Αμερική.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Η Συναγωγή που έχετε εδώ πόσο παλιά είναι;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Έγινε το 1860 και είναι στο ίδιο μέρος μέχρι σήμερα. Καταστράφηκε από τους Γερμανούς, ξανακαταστράφηκε από τους σεισμούς και αυτή είναι από το 1860 όπως είναι. Βέβαια την ανακαινίσαμε.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Γνωρίζετε αν πριν τον πόλεμο υπήρχε σχολείο εβραϊκής εκπαίδευσης;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Είχε. Όχι μόνο εκπαίδευσης. Είχε και τις λεγόμενες γεσουγάδες, δηλαδή σχολείο Ραββίνου. Πριν από τον Ραββίνο Πέσσα. Και υπήρχαν και οι Αλλιάνς πριν τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Η κοινότητα ήταν συγκεντρωμένη σε κάποια περιοχή του Βόλου;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Εδώ περίπου ήταν. Τώρα δεν υπάρχει γειτονιά, είναι όλοι διασκορπισμένοι. Υπάρχει μόνο ένας που κατοικεί ακόμη εδώ.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Οι γονείς σας στο σπίτι μεταξύ τους τι γλώσσα μιλούσαν;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Μιλούσαν και γαλλικά και ισπανικά και ελληνικά.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ο πατέρας σας τι δουλειά έκανε;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ο πατέρας μου είχε μαγαζί και μετά ήταν γερολόγος έμπορος. Αυτό μας βοήθησε γιατί κρυφτήκαμε στο Διμήνι, εκεί που ο πατέρας μου είχε επαγγελματικές γνωριμίες και ήταν πολύ αγαπητός και έτσι δεν μας πρόδωσαν.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Άρα στον πόλεμο κρυφτήκατε εκεί στο Διμήνι. Να σας ευχαριστήσουμε ακόμη μια φορά για τον χρόνο που μας διαθέσατε και να σας ευχηθούμε τα καλύτερα για τη νέα χρονιά.
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Εγώ σας ευχαριστώ και εύχομαι να είναι ευτυχισμένος χρόνος, με υγεία κυρίως και ειρήνη.
Στη συνέντευξή του, ο Μαρσέλ Σολομών, πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Βόλου από το 2005 και ενεργό μέλος της διοίκησης ήδη από το 1975, μιλά για την πορεία και το άνοιγμα της κοινότητας προς την τοπική κοινωνία. Παρότι μικρή σε αριθμό, η κοινότητα διατηρεί ζωντανές τις παραδόσεις, οργανώνει γιορτές και εκδηλώσεις και χαίρει εκτίμησης από τις τοπικές αρχές και τους πολίτες. Αναφέρεται στην οικογενειακή του καταγωγή — πατέρας Γιαννιώτης, μητέρα Θεσσαλονικιά — και στη γλωσσική πολυμορφία του σπιτιού (εβραϊκά, ισπανικά, γαλλικά, ελληνικά). Θυμάται τη θρησκευτική συνέπεια των γονιών του, τη συμμετοχή τους στη Συναγωγή και την τήρηση των εθίμων. Μιλά για την ιστορία της κοινότητας, που πριν τον πόλεμο αριθμούσε 840 μέλη, τη μείωση λόγω μετανάστευσης, καθώς και για τη Συναγωγή του 1860, η οποία ανακαινίστηκε μετά από καταστροφές. Αναφέρεται επίσης στα προπολεμικά σχολεία και στη ραββινική εκπαίδευση που υπήρχαν στον Βόλο. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η οικογένειά του κρύφτηκε στο Διμήνι, χάρη στις επαγγελματικές σχέσεις και την εκτίμηση που απολάμβανε ο πατέρας του. Μια μαρτυρία για τη διατήρηση της ταυτότητας, τη συλλογική προσπάθεια και τη σημασία της εξωστρέφειας για τη βιωσιμότητα μιας μικρής αλλά δυναμικής κοινότητας.
Μαρσέλ Σολωμόν
Απομαγνητοφώνηση
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Έχουμε δίπλα μου τον Μαρσέλ Σολομών, τον πρόεδρο του Βόλου. Να τον ευχαριστήσουμε πολύ που μας δέχτηκε. Και επίσης να δώσουμε συγχαρητήρια για την πολύ ωραία διοργάνωση της γιορτής του Χανουκά. Φέτος ήταν διαφορετικά, ήταν συμπεριληπτικοί, ήταν πάρα πολλοί μη ομοθρήσκοι που συμμετείχαν και αυτό κάτι θέλει να δείξει, αν μη τι άλλο το λιγότερο, τις εξαιρετικές σχέσεις που υπάρχουν στην κοινωνία του Βόλου μεταξύ μη ομοθρήσκων ανθρώπων.
Λοιπόν, κύριε Σολομών, θέλουμε λίγο να μας πείτε το όνομά σας, το όνομα της μαμάς, του μπαμπά και πόσο χρονών είστε.
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Μαρσέλ Σολομών. Ο πατέρας μου Σολομών επίσης και η μητέρα μου Όλμα. Χρονών 83, μικρός. Και στα 120 μένει. Ναι, έχω περιθώρια μεγάλα.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Είσαστε επί πόσα χρόνια πρόεδρος του Βόλου;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Να πω πρώτα, στα κοινωτικά έχω αναμειχθεί από το 1975 μέχρι το 2005 ήμουν γραμματέας και από το 2005 μέχρι σήμερα είμαι πρόεδρος.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Και από ό,τι σας γνωρίζω είναι όλοι ευχαριστημένοι. Είναι όλοι ευχαριστημένοι με την πορεία της κοινότητας.
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ελπίζω ότι είναι. Προσπαθούμε, παρόλο που είμαστε μικρή κοινότητα, έχουμε τηρήσει όλες τις παραδόσεις, έχουμε ανοιχθεί πάρα πολύ στην κοινωνία και έχει όλη η κοινότητα μεγάλη εκτίμηση από όλες τις αρχές και από τον κόσμο.
Και αυτό μας κάνει να είμαστε ευχαριστημένοι γιατί πραγματικά και το άνοιγμα που κάναμε, το καλούμε τον κόσμο όπως σήμερα, μου είπαν πάρα πολλοί ότι κάνατε πάρα πολύ καλά. Ο κόσμος είχε διαφορετική εντύπωση, τώρα που είδαν τι είστε, τι κάνετε και τα λοιπά, και αυτό έχει διαδοθεί σε όλο τον κόσμο.
Μάλιστα απέναντί μας είναι ο κύριος Νίκος Μαραλής, δημοσιογράφος, ο οποίος είναι διευθυντής του ραδιοφωνικού σταθμού της Μητρόπολης. Είναι επιστήθια φίλη, κάνει εκπομπές πολύ ενδιαφέρουσες για εμάς. Έχω κληθεί κι εγώ πολλές φορές να συμμετάσχω σε διάφορα θέματα που αφορούν τον Ιουδαϊσμό.
Και γενικά, όπως είπα και πριν, έχουμε πολύ καλή σχέση. Σε ό,τι αφορά τώρα τα εσωτερικά, προσπαθούμε πάρα πολύ να τηρούμε τις παραδόσεις, να κάνουμε όλες τις γιορτές, να κάνουμε όλες τις εκδηλώσεις. Και βέβαια εδώ πρέπει να επισημάνω και τη βοήθεια που έχουμε από την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης. Η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης είναι η μητέρα όλων των κοινοτήτων της Ελλάδος, οπότε με χαρά ό,τι κάνουμε, ό,τι μπορούμε, το επιδιώκουμε όλοι μαζί.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Στην οικογένεια του μπαμπά και της μαμάς τι γλώσσα μιλούσαν; Μιλούσαν εβραϊκά, λαντίνο, ελληνικά;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ο πατέρας μου ήξερε εβραϊκά πολύ καλά και ήταν και σε τεβά πάνω. Η μητέρα μου ήταν Θεσσαλονικιά. Μεγάλη οικογένεια, που χάθηκαν πέντε αδέρφια και οι γονείς στον πόλεμο. Η μητέρα μου μιλούσε γαλλικά γιατί ήταν στην Αλλιάνς, μιλούσε ισπανικά και εβραϊκά επίσης καλά. Ο πατέρας μου ήξερε και γαλλικά και αγγλικά και εβραϊκά και ισπανικά.
Στον Βόλο ζούσαμε. Κανένας από τους δυο δεν ήταν Βολιώτης. Ο πατέρας μου ήταν Γιαννιώτης, η μητέρα μου ήταν Θεσσαλονικιά.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Στην οικογένεια τηρούσατε τα έθιμα; Δηλαδή η μαμά σας μαγείρευε το Πέσσαχ, πασχαλινά φαγητά;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ναι. Το κρατούσε όχι 100% αλλά σίγουρα σε πολύ μεγάλο βαθμό. Και πήγαιναν και στη Συναγωγή το Σάββατο. Ανελλιπώς. Όπως είπα, ο πατέρας μου βοηθούσε τον Ραββίνο και η μητέρα μου ανελλιπώς. Δεν έλειψε ποτέ.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Εσείς σαν παιδί, η κοινότητα έκανε εκδηλώσεις;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Έκανε πολλές εκδηλώσεις, όπως σήμερα το Χανουκά. Τα παλιά χρόνια, επειδή υπήρχαν πολλά παιδιά, κάναμε και θεατρικά. Δηλαδή η κοινότητα πάντα ήταν ενεργή.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Πάντα;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Πάντα, πάντα. Ήταν και ήμασταν πολλοί, αυτό ήταν πολύ σημαντικό. Αλλά θέλω να τονίσω ότι παρόλο το μικρό μέγεθος σε ανθρώπινο δυναμικό, οι δραστηριότητες που κάνουμε ξεπερνούν το μέγεθος.
Όταν κάνουμε εκδηλώσεις, ο χώρος γεμίζει. Αυτό δείχνει ότι έχουμε την εκτίμηση και την αποδοχή του κόσμου.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Πριν τον πόλεμο πόσα μέλη είχε η κοινότητα;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: 840. Και μετά τον πόλεμο 640 παιδιά. Αλλά ραγδαία μειώθηκε λόγω μετανάστευσης. Ήταν σε άσχημη κατάσταση, όπως παντού βέβαια, και άρχισε ο κόσμος να φεύγει για Ισραήλ, για Αμερική.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Η Συναγωγή που έχετε εδώ πόσο παλιά είναι;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Έγινε το 1860 και είναι στο ίδιο μέρος μέχρι σήμερα. Καταστράφηκε από τους Γερμανούς, ξανακαταστράφηκε από τους σεισμούς και αυτή είναι από το 1860 όπως είναι. Βέβαια την ανακαινίσαμε.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Γνωρίζετε αν πριν τον πόλεμο υπήρχε σχολείο εβραϊκής εκπαίδευσης;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Είχε. Όχι μόνο εκπαίδευσης. Είχε και τις λεγόμενες γεσουγάδες, δηλαδή σχολείο Ραββίνου. Πριν από τον Ραββίνο Πέσσα. Και υπήρχαν και οι Αλλιάνς πριν τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Η κοινότητα ήταν συγκεντρωμένη σε κάποια περιοχή του Βόλου;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Εδώ περίπου ήταν. Τώρα δεν υπάρχει γειτονιά, είναι όλοι διασκορπισμένοι. Υπάρχει μόνο ένας που κατοικεί ακόμη εδώ.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Οι γονείς σας στο σπίτι μεταξύ τους τι γλώσσα μιλούσαν;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Μιλούσαν και γαλλικά και ισπανικά και ελληνικά.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ο πατέρας σας τι δουλειά έκανε;
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Ο πατέρας μου είχε μαγαζί και μετά ήταν γερολόγος έμπορος. Αυτό μας βοήθησε γιατί κρυφτήκαμε στο Διμήνι, εκεί που ο πατέρας μου είχε επαγγελματικές γνωριμίες και ήταν πολύ αγαπητός και έτσι δεν μας πρόδωσαν.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Άρα στον πόλεμο κρυφτήκατε εκεί στο Διμήνι. Να σας ευχαριστήσουμε ακόμη μια φορά για τον χρόνο που μας διαθέσατε και να σας ευχηθούμε τα καλύτερα για τη νέα χρονιά.
ΜΑΡΣΕΛ ΣΟΛΟΜΩΝ: Εγώ σας ευχαριστώ και εύχομαι να είναι ευτυχισμένος χρόνος, με υγεία κυρίως και ειρήνη.