Απομαγνητοφώνηση
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: τι τους έκανε και πώς πολεμούσε να τους φέρει από τα σύνορα πιο κοντά γιατί η μητέρα τους ήταν άρρωστη και αυτή ήταν στο στρατό στα σύνορα.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Δηλαδή, πράγματα τα οποία έμαθα από τη μαμά και είναι σπουδαία στη ζωή μου ακόμη τώρα. Προσπαθώ να κάνω περισσότερη βοήθεια σε άλλους. Στο σπίτι μου του Ισραήλ, όταν το διορθώσα το σπίτι, πήρα ένα μεγάλο σπίτι στην παλιά Τζάφα και ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση και όταν το ανακένυσα έβαλα γκέιτ που ανήκει σε μια εκκλησία στη Χάιφα και έβαλα το μαγέντα βιντ από μια συναγωγή στη Χάιφα και έβαλα και μια από τις φωτογραφίες τις δικές μου μετά την προσευχή μου. Στο Τζαμί στο Ντέλι στις Ινδίες. Οπότε έχω τρεις θρησκείες όταν μπαίνει κάποιος στο σπίτι τους εξηγώ ότι έχω προστά... αν δεν αισθάνεται τους κάνω αν αισθάνεται είναι Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι μέσα και νεαρούς τους καλώ να τους το δείξω ότι πραγματικά υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές μεταξύ των θρησκείων που περισσότεροι πόλεμοι είναι εξαιτίας αυτών έτσι είναι σε όλη την ιστορία οι περισσότεροι πόλεμοι είναι εξαιτίας της θρησκείας σ' όλα τα χρόνια. Είναι θρησκευτική πόλεμοι διαχρονικά αλλά δεν είναι επειδή οι θρησκείες έχουν διαφορές αλλά είναι ανάλογα τι ερμηνεύει ο κάθε άνθρωπος στη θρησκεία, στην Ερμήνια είναι που ενδιαφέρουν οι θρησκείες.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Μιλούσαν Λαντίνο οι γονέις σας κ. Πολίτη;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Η μαμά ήταν Ρωμανιώ και έμαθε από την Νώνα (γιαγιά) και έτσι μεταξύ τους μιλούσαν. Ο μπαμπάς δεν μιλούσε Λαντινό, μόνο ότι η μητέρα του μιλούσε, εκείνος δεν μίλησε. Οπότε μεταξύ της μαμάς και του μπαμπά ήταν Ελληνικά και μεταξύ της Νώνας και της μαμάς ήταν κυρίως Λαντινό και εγώ μιλούσα με την Νώνα από ηλικία 12-13 στα Γαλλικά. Ήξεραν γιατί όταν γεννήθηκε μιλούσαν ακόμη Τούρκικα σε ορισμένα μέροι και η Νώνα δεν ξέρω αν γεννήθηκε στο Βόλο. Ίσως από ό,τι καταλαβαίνω τώρα, τελευταία, ίσως να γεννήθηκε στη Χαρκίδα και να πήγε στο Βόλο να παντρευτεί. Αυτό το έχω προσέξει εγώ να το μάθω και έχω μάθει ότι υπάρχει μεγάλη δυνατότητα. Δεν είμαστε σίγουροι γιατί εγώ ποτέ δεν τη ρώτησα. Πέθανε όταν ήμουν 12-13 ετών, κάτι τέτοιο περίπου.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ήταν από πλούσια οικογένεια κύριε Πολίτη η Νώνα και είχε την δυνατότητα να μιλάει Γαλλικά;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Οι Αλλιώνς Φρανσές ήταν αρκετά, ναι, υπήρχε και στο, δεν ξέρω για Χαρκίδα, δεν έχω ιδέα. Αλλά ήταν από οικογένεια, ναι, που ήταν, είχε καλά μέσα ας πούμε, δεν ξέρω πόσο πλούσια ήταν. Γιατί μετά τον πόλεμο και τους σεισμούς χάσαμε το, δεν ήταν χρήματα στην τράπεζα, ήταν όλα σε κτίρια. Τα χρήματα της οικογένειας του μπαμπά ήταν σε κτήρια και ο μπαμπάς δεν ήταν καλός έμπορος και έτσι δεν έβγαζε χρήματα από το μαγαζί.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Εσείς μετά φύγατε από τον Βόλο και πήγατε στην Αφρική;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Όχι, από τον Βόλο πήρα υποτροφία να πάω πρώτα στο Κέμπριτς στην Αγγλία. Επέστρεψα από εκεί μετά την υποτροφία και πήγα στο Ισραήλ όταν ήμουν 18 ετών το 1968 μετά τον πόλεμο. Και ήμουν εκεί περίπου δυο χρόνια και μου πρόσφερε κάποιος μια πολύ καλή δουλειά στη Βοστώνη και έφυγα από την Ισραήλ που ήταν μετά τον πόλεμο και ήταν όλοι ήρωες, οι νεαροί. Δεν υπήρχε ενδιαφέρον ας πούμε για ένα καινούργιο που ήρθε. Και έτσι πήγα στη Βοστώνη, ήμουνα 20 ετών. Από ηλικία 20 μέχρι 30, έκανα 14 διαφορετικές δουλειές. Πήγα στα πανεπιστήμια, πήρα υποτροφία στο πανεπιστήμιο στην Βοστώνη αλλά ποτέ δεν πήρα δίπλωμα. Δεν τελείωσα τις σπουδές, ποτέ δεν με ενδιαφέρεται γιατί έπαιρνα υποτροφία συνεχώς να πάω αλλού. Όταν ήμουν 23 ετών πήρα υποτροφία να πάω ένα χρόνο στο Παρίσι. Άλλαξα δηλαδή, δεν είχα φόκους σε ένα τομέα. Εμένα μου άρεσαν πολλά και διάφορα. Αλλά τελικά αυτό ήταν για μένα πολύ... Ήμουνα τυχερός που έγιναν έτσι τα πράγματα γιατί χωρίς δίπλωμα δεν θα μπορούσα να εργαστώ για μια μεγάλη εταιρεία. Και έτσι πέτυχα ως επαγγελματίας με τις δικές μου δυνάμεις και ιδέες. Χωρίς να δείξω σε κανέναν ότι έχω πτυχεία. Αλλά δίδαξα στο NYU, στο New York University. Δίδαξα 8 χρόνια, μια φορά τη βδομάδα, στο Graduate School. Και πήρα το μεγαλύτερο βραβείο που έδωσε το NYU για αυτά που δίδαξα εγώ. Και ήταν εκεί η Άννη, η σύζυγος με τα δυο παιδιά τα μικρά και η υποδιευθυντής, ο πρόεδρος του πανεπιστημίου, ρώτησε από πού τελείωσα, από πού πήρα τα πτυχιακά. Και είπα δεν έχω πάρει, συγγνώμη, δεν έχω πάρει και αυτός δράπηκε γιατί μου έδινε το μεγαλύτερο βραβείο.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας το περάσατε στην Νέα Υόρκη δηλαδή;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Ναι βέβαια, όχι στην Νέα Υόρκη, στην Αφρική είναι τώρα 20 χρόνια. Γιατί η δουλειά που κάνω εδώ και 30 χρόνια είναι σε πολύ δύσκολες χώρες. Άρχισα με τη Λιθουανία, πήγα στη Ρωσία, στην Ουκρανία, Ρωμανία, Τουρκία και μετά πήγαμε Νιγερία, Καμερούν. Όλες δύσκολες χώρες, αλλά πετύχαμε σε όλες γιατί είχα μια ιδέα ότι εάν υπάρχει αγορά για κάτι θα μπορέσουμε να βρούμε την επένδυση που χρειάζεται για να γίνει ένα μεγάλο έργο. Τα έργα που κάνουμε είναι από 80 εκατομμύρια και πάνω δολάρια και έχουμε κάνει πράγματα που είναι δύσκολα να τα περιγράψω. Αλλά είναι και στο άρθρο αυτό που σας είπα έχει γράψει για ορισμένα από αυτά. Σε κάθε μέρος που πήγα στην αρχή υπήρχε μεγάλος αντισημιτισμός. Λιθουανία, Ρωσία, Ουκρανία, παντού υπήρχε. Όχι στην Αφρική.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Γνωρίζατε τις εβραϊκές κοινότητες εκεί;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Σε ορισμένα μέρη. Ναι, σε ορισμένα μέρη. Και όταν αρχίσαμε να εργαζόμαστε και μαζί τους να τις βοηθήσουμε να φτιάξουμε αυτά τα μεγάλα έργα η πρώτη ερώτηση που έκανα πριν να αρχίσουμε να δουλεύουμε είναι είμαι Εβραίος, γεννήθηκα Εβραίος και θέλω να ξέρω αν σας ενοχλεί να εργαστείτε με Εβραίο. Κανένας δεν είπε ότι σας ενοχλεί γιατί χρειαζόντουσαν τις επενδύσεις. Όχι επειδή πιστεύω. Αλλά κανένας δεν μου έδειξε...
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ναι, κατάλαβα. Δεν ήρθατε σε δύσκολες θέσεις.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Ποτέ. Όχι. Γιατί άνοιξα τη συζήτηση με αυτόν τον τρόπο. Γιατί στην αλήθεια όλοι, πολλοί άνθρωποι στον κόσμο προσπαθούν να βρούνε εχθρούς. Προσπαθούν. Προσπαθούν. Δεν ξέρουν τι σημαίνει σημιτισμός, δεν είναι σημιτισμός. Στα περισσότερα μέρη δεν έχουν ιδέα. Όταν τους λέω στη Νιγερία έχετε πρόβλημα που είμαι Εβραίος λέει Εβραίος, ναι είστε πολύ έξυπνοι οι Εβραίοι μου λένε. Δεν έχουν ιδέα. Αυτοί είναι μουσουλμάνοι και οι χριστιανοί ας πούμε όχι των άκρων αλλά πηγαίνουν στην εκκλησία. Δεν ξέρουν κιόλας γιατί ο Χριστός είναι σκούρος αντί να είναι λευκός όπως είναι στη Λιθουανία ή στη Γαλλία. Έχει το πρόσωπό του είναι σκούρο και τους λέω δεν ξέρουμε καν πώς ήταν ο Χριστός. Και γελάμε πάνω σ' αυτό. Γελάμε μαζί οι σοβαροί άνθρωποι λέτε.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Όμως αυτές τις φορές που ήσασταν και όσο ήρθατε σε επαφή με Εβραϊκές κοινότητες, λίγο τα έθιμα θέλω να δούμε. Αυτά που κάνουμε εμείς ήταν τα αντίστοιχα εκεί; Αν έχετε, αν μπορείτε να κάνετε ας πούμε. Πώς καταζητάτε το πουρήμ εκεί; Αν πήγατε.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Εξαρτάται από το μέγεθος της κοινότητας. Οι μικρές κοινότητες κάνουν ακριβώς αυτό που πρέπει να κάνουν. Τα έχουν μάθει και τα διατηρούν συνεχώς ας πούμε.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Είναι τα ίδια τα έθιμά τους όμως;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Τα ίδια. Τα ίδια. Μόνο που είναι ασκεναζί και η διαφορά δεν είναι μεγάλη αλλά διαβάζουν τα ίδια βιβλία. Σχεδόν. Και έχουν τις ίδιες γιορτές. Αλλά εξαρτάται από πολλά πράγματα. Σε πολλές από αυτές τις κοινότητες δεν υπήρχαν παιδιά. Δηλαδή πέθαιναν οι κοινότητες. Στην Πρατισλάβα ας πούμε, στη Σλοβάκια πήγαιναν οι άντρες για να κάνουν δουλειά. Οι άντρες στη Συναγωγή δεν πήγαιναν. Κάνανε μια μισή, μια ώρα, μισή ώρα προσευχές και τα λοιπά. Αλλά μετά μαζευόντουσαν και μιλούσαν για δουλειές. Μέσα στη Συναγωγή. Το οποίο είναι κάτι που δεν συμβαίνει ας πούμε σε αυτή τη μικρή κοινότητα εδώ. Δεν νομίζω τουλάχιστον. Μπορεί να κάνουν εδώ, αλλά όχι μέσα στη Συναγωγή. Οπότε από κάθε, από μια, ένα μέρος στο άλλο, αλλάζουν τα πράγματα. Αλλά προσπαθούν ας πούμε στην Νιγηρία. Υπάρχει ένα χωριό στην Δέλτα Στέιτ, είναι πολύ μεγάλη η Νιγηρία, 240 εκατομμύρια. Στην οποία έχουν ραββίνο και έχω εγώ ένα βίντεο που έβαλα εγώ. Ήταν ας πούμε, εγώ έμαθα πολλά από αυτούς γιατί αυτοί είναι μόνοι τους σε όλη αυτή την περιοχή. Είναι μόνοι τους. Αυτό είναι που τους συνδέει. Οπότε έχουν άλλη ανάγκη. Είναι μεγάλες πόλεις, είναι όλοι γύρω τους, δεν τους καταλαβαίνουν, δεν τους πειράζουν. Γιατί δεν τους ενδιαφέρει. Δηλαδή είναι τόσο φτωχοί οι άνθρωποι γενικά δηλαδή, που δεν ασχολούνται με αυτές τις χαζομάρες. Είναι αυτός Εβραίος, είναι εκείνος Μουσουλμάνος. Εγώ έχω γράψει άρθρο πάνω στους Μουσουλμάνους και Χριστιανούς. Την Παρασκευή που οι Μουσουλμάνοι πάνε στο τζαμί, οι Χριστιανοί στις αγορές προσέχουν τα μαγαζάκια των Μουσουλμάνων. Την Κυριακή είναι το αντίθετο. Και είναι αφάνταστο δηλαδή ότι, εγώ ανατριχιάζομαι να σας το λέω, δηλαδή είναι human nature, θέλει θετικά πράγματα. Συνήθως. Αλλά όλοι δημιουργούμε το περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Εγώ δεν είχα ποτέ πρόβλημα με τον σημιτισμό, γιατί σας λέω από την αρχή. Γεννήθηκα Εβραίος. Αν δεν σας ενοχλεί, συνεχίζουμε. Αν σας ενοχλεί, σταματάμε τώρα. Έχω τέσσερα εγγόνια. Όλα τα εγγόνια, τα δύο στη Νέα Υόρκη πηγαίνουν σε εβραϊκό σχολείο και μαθαίνουν τα πάντα. Τα τραγούδια, τις γιορτές, τα πάντα και είναι πολύ καλοί σε αυτά. Και δεν τους λέω τίποτα, δεν τους εξηγώ εγώ πώς εγώ σκέφτομαι. Τους αφήνω να μάθουν μόνοι τους. Αλλά όταν είμαι μαζί τους, δεν μιλάω για αυτά τα πράγματα καθόλου. Ούτε μια λέξη. Ας μάθουν στο σχολείο, είναι έξυπνα τα παιδιά, θα καταλάβουν αργότερα τι θέλουν να κάνουν και τι δεν θέλουν.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Οι γονείς σας πώς επιβίωσαν στον πόλεμο τους.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Ένας Γερμανός έσωσε, όλους τους Εβραίους του Βόλου που δέχτηκαν να φύγουν. Ο Helmut Schaffer, ο οποίος ήταν πρόξενος στις Γερμανίες και είπε και στο Ραββίνο και στην εκκλησία ότι οι συμπατριώτες μου έρχονται, πάρτε τους Εβραίους σας να βγουν από την πόλη. Έτσι πήγανε σε χωριά. Ξέρω πήγανε σε ένα χωριό που μου είπαν ήταν Πήλιο αλλά εγώ το έχω βρει τώρα είναι πιο βόρια από τα χωριά που γνωρίζω. Και δεν έχω πάει στο χωριό γιατί αρχίζει με μη. Δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς. Αυτό το άκουσα από κάποιους στην κοινότητα. Δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς. Ίσως, ο Ραφαήλ μου του. Γιατί αυτός ήταν και ο ιστορικός της. Και μετά ήταν στην αντίσταση. Ο θείος μου τον συναντούσε ο μπαμπάς μου δεν ήταν. Ο μπαμπάς μου έμπαινε σε καράβια από εδώ να πάει να φέρει φαγητά και χρυσά αυτά στην Αθήνα, στην αδερφή του και την οικογένεια.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Εσείς πήγατε σε σχολείο στο Βόλιο με χριστιανούς; Δεν είχατε πρόβλημα. Είχατε πρόβλημα ένταξης;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Είχαμε πρόβλημα. Ο αδερφός μου είχε πολύ περισσότερα προβλήματα από εμένα. Εγώ μια μέρα επειδή δεν έκανα το σταυρό ο καθηγητής γυμναστικής που ήταν με φώναξε πάνω και με... με χτύπησε και εγώ το χτύπησα πίσω και με έδιωξε. Και με έδιωξε. Και η μητέρα μου είπε καλά τον έκανες θα τον πάμε στο δικαστήριο. Και μου είπε ο διευθυντής του σχολείου ο Ραφανίδης νομίζω ήταν ο Ραφανίδης ήταν καθηγητής μαθηματικών μου είπε πριν να πεθάνει πριν από χρόνια μου λέει έγινε στο θέμα του σχολείου μιλούσαν όλοι για σένα πως είχες αυτό το... την αντίδραση και δεν φοβήθηκες αλλά με διώξανε όμως δεν φοβήθηκε και ήρθε η μητέρα μου ήταν... άλλο πράγμα. She was not taking no for an answer (δεν έπερνε όχι για απάντηση). Και τους έβαλε στη θέση τους επέστρεψα στο ίδιο γυμνάσιο και τελείωσα εκεί. Αλλά ο αδερφός μου ήταν πάντοτε πιο... Είχαμε στο Γαλλικό Ινστιτούτο δεν είχα ποτέ πρόβλημα και στο... στο εγγλέζικο, εκεί που πήγα να μάθω τα αγγλικά στο American Institute το λέγανε τότε εκεί πήρα την υποτροφία να πάω στο Cambridge. Και εκεί δεν είχα κανένα πρόβλημα. Γενικά δηλαδή έμαθα ότι όταν αντιμετωπίζει κανείς το θέμα και δεν κρύβεται και δεν φοβάται γιατί ο θείος μου πρέπει να το πω αυτό ο θείος μου ο Αλβέρτος Πολίτης που ήταν ψυχίατρος μου έδωσε μια φωτογραφία του τάφου του Καζαντζάκη τον έχετε δει τον τάφο του Καζαντζάκη που λέει δεν ελπίζω, δεν φοβάμαι, είμαι ελεύθερος αυτό το κουβαλάω μαζί μου εγώ από ηλικία 16 ετών αυτό και την Ιθάκη του Καβάφη τα παιδιά μου τα έχουν, οι φίλοι τους το έχουν σε διάφορες γλώσσες και... δυστυχώς, δυστυχώς όταν είμαστε μέσα σε μια ομάδα και είμαστε έτσι όλοι μαζί φοβόμαστε πολύ περισσότερο από ότι όταν αποφασίζουμε ότι εγώ έμαθα αυτό στην Αφρική επίσης στην Αφρική μου λέγανε εσύ είσαι ο μόνος λευκός έκανα βιβλία φωτογραφίας και πήγαινα σε όλα τα μέρη και ήμουν ο μόνος λευκός άμα δείτε το βιβλίο ας πούμε θα δείτε ότι δεν υπάρχουν λευκοί αυτό δεν έχει τίποτα να κάνει με θρησκεία έχει να κάνει με τον τάφο του Καζαντζάκη και με την Ιθάκη του Καβάφη.
Μια εκτενής αφήγηση του Βίκτωρα Πολίτη για τη ζωή του από τον Βόλο έως την Αγγλία, το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Αναφέρεται στις οικογενειακές του ρίζες, στη γλωσσική και πολιτισμική κληρονομιά (ρωμανιώτικη και λαντίνο), καθώς και στις εμπειρίες του από διαφορετικές εβραϊκές κοινότητες ανά τον κόσμο. Μιλά για την επαγγελματική του πορεία χωρίς τυπικά πτυχία αλλά με διεθνή αναγνώριση, τη στάση του απέναντι στον αντισημιτισμό και τη συνειδητή επιλογή να δηλώνει ανοιχτά την ταυτότητά του. Περιγράφει επίσης την επιβίωση της οικογένειάς του στον πόλεμο, με την προειδοποίηση του Γερμανού προξένου Helmut Schaffer που βοήθησε Εβραίους του Βόλου να διαφύγουν, καθώς και προσωπικές εμπειρίες διάκρισης στα μαθητικά του χρόνια. Μια αφήγηση για την ταυτότητα, τη θρησκεία, την προσωπική ευθύνη και τη συνύπαρξη σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα.
Βίκτωρας Πολίτης
Απομαγνητοφώνηση
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: τι τους έκανε και πώς πολεμούσε να τους φέρει από τα σύνορα πιο κοντά γιατί η μητέρα τους ήταν άρρωστη και αυτή ήταν στο στρατό στα σύνορα.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Δηλαδή, πράγματα τα οποία έμαθα από τη μαμά και είναι σπουδαία στη ζωή μου ακόμη τώρα. Προσπαθώ να κάνω περισσότερη βοήθεια σε άλλους. Στο σπίτι μου του Ισραήλ, όταν το διορθώσα το σπίτι, πήρα ένα μεγάλο σπίτι στην παλιά Τζάφα και ήταν σε πολύ άσχημη κατάσταση και όταν το ανακένυσα έβαλα γκέιτ που ανήκει σε μια εκκλησία στη Χάιφα και έβαλα το μαγέντα βιντ από μια συναγωγή στη Χάιφα και έβαλα και μια από τις φωτογραφίες τις δικές μου μετά την προσευχή μου. Στο Τζαμί στο Ντέλι στις Ινδίες. Οπότε έχω τρεις θρησκείες όταν μπαίνει κάποιος στο σπίτι τους εξηγώ ότι έχω προστά... αν δεν αισθάνεται τους κάνω αν αισθάνεται είναι Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι και Εβραίοι μέσα και νεαρούς τους καλώ να τους το δείξω ότι πραγματικά υπάρχουν τόσο μεγάλες διαφορές μεταξύ των θρησκείων που περισσότεροι πόλεμοι είναι εξαιτίας αυτών έτσι είναι σε όλη την ιστορία οι περισσότεροι πόλεμοι είναι εξαιτίας της θρησκείας σ' όλα τα χρόνια. Είναι θρησκευτική πόλεμοι διαχρονικά αλλά δεν είναι επειδή οι θρησκείες έχουν διαφορές αλλά είναι ανάλογα τι ερμηνεύει ο κάθε άνθρωπος στη θρησκεία, στην Ερμήνια είναι που ενδιαφέρουν οι θρησκείες.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Μιλούσαν Λαντίνο οι γονέις σας κ. Πολίτη;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Η μαμά ήταν Ρωμανιώ και έμαθε από την Νώνα (γιαγιά) και έτσι μεταξύ τους μιλούσαν. Ο μπαμπάς δεν μιλούσε Λαντινό, μόνο ότι η μητέρα του μιλούσε, εκείνος δεν μίλησε. Οπότε μεταξύ της μαμάς και του μπαμπά ήταν Ελληνικά και μεταξύ της Νώνας και της μαμάς ήταν κυρίως Λαντινό και εγώ μιλούσα με την Νώνα από ηλικία 12-13 στα Γαλλικά. Ήξεραν γιατί όταν γεννήθηκε μιλούσαν ακόμη Τούρκικα σε ορισμένα μέροι και η Νώνα δεν ξέρω αν γεννήθηκε στο Βόλο. Ίσως από ό,τι καταλαβαίνω τώρα, τελευταία, ίσως να γεννήθηκε στη Χαρκίδα και να πήγε στο Βόλο να παντρευτεί. Αυτό το έχω προσέξει εγώ να το μάθω και έχω μάθει ότι υπάρχει μεγάλη δυνατότητα. Δεν είμαστε σίγουροι γιατί εγώ ποτέ δεν τη ρώτησα. Πέθανε όταν ήμουν 12-13 ετών, κάτι τέτοιο περίπου.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ήταν από πλούσια οικογένεια κύριε Πολίτη η Νώνα και είχε την δυνατότητα να μιλάει Γαλλικά;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Οι Αλλιώνς Φρανσές ήταν αρκετά, ναι, υπήρχε και στο, δεν ξέρω για Χαρκίδα, δεν έχω ιδέα. Αλλά ήταν από οικογένεια, ναι, που ήταν, είχε καλά μέσα ας πούμε, δεν ξέρω πόσο πλούσια ήταν. Γιατί μετά τον πόλεμο και τους σεισμούς χάσαμε το, δεν ήταν χρήματα στην τράπεζα, ήταν όλα σε κτίρια. Τα χρήματα της οικογένειας του μπαμπά ήταν σε κτήρια και ο μπαμπάς δεν ήταν καλός έμπορος και έτσι δεν έβγαζε χρήματα από το μαγαζί.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Εσείς μετά φύγατε από τον Βόλο και πήγατε στην Αφρική;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Όχι, από τον Βόλο πήρα υποτροφία να πάω πρώτα στο Κέμπριτς στην Αγγλία. Επέστρεψα από εκεί μετά την υποτροφία και πήγα στο Ισραήλ όταν ήμουν 18 ετών το 1968 μετά τον πόλεμο. Και ήμουν εκεί περίπου δυο χρόνια και μου πρόσφερε κάποιος μια πολύ καλή δουλειά στη Βοστώνη και έφυγα από την Ισραήλ που ήταν μετά τον πόλεμο και ήταν όλοι ήρωες, οι νεαροί. Δεν υπήρχε ενδιαφέρον ας πούμε για ένα καινούργιο που ήρθε. Και έτσι πήγα στη Βοστώνη, ήμουνα 20 ετών. Από ηλικία 20 μέχρι 30, έκανα 14 διαφορετικές δουλειές. Πήγα στα πανεπιστήμια, πήρα υποτροφία στο πανεπιστήμιο στην Βοστώνη αλλά ποτέ δεν πήρα δίπλωμα. Δεν τελείωσα τις σπουδές, ποτέ δεν με ενδιαφέρεται γιατί έπαιρνα υποτροφία συνεχώς να πάω αλλού. Όταν ήμουν 23 ετών πήρα υποτροφία να πάω ένα χρόνο στο Παρίσι. Άλλαξα δηλαδή, δεν είχα φόκους σε ένα τομέα. Εμένα μου άρεσαν πολλά και διάφορα. Αλλά τελικά αυτό ήταν για μένα πολύ... Ήμουνα τυχερός που έγιναν έτσι τα πράγματα γιατί χωρίς δίπλωμα δεν θα μπορούσα να εργαστώ για μια μεγάλη εταιρεία. Και έτσι πέτυχα ως επαγγελματίας με τις δικές μου δυνάμεις και ιδέες. Χωρίς να δείξω σε κανέναν ότι έχω πτυχεία. Αλλά δίδαξα στο NYU, στο New York University. Δίδαξα 8 χρόνια, μια φορά τη βδομάδα, στο Graduate School. Και πήρα το μεγαλύτερο βραβείο που έδωσε το NYU για αυτά που δίδαξα εγώ. Και ήταν εκεί η Άννη, η σύζυγος με τα δυο παιδιά τα μικρά και η υποδιευθυντής, ο πρόεδρος του πανεπιστημίου, ρώτησε από πού τελείωσα, από πού πήρα τα πτυχιακά. Και είπα δεν έχω πάρει, συγγνώμη, δεν έχω πάρει και αυτός δράπηκε γιατί μου έδινε το μεγαλύτερο βραβείο.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας το περάσατε στην Νέα Υόρκη δηλαδή;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Ναι βέβαια, όχι στην Νέα Υόρκη, στην Αφρική είναι τώρα 20 χρόνια. Γιατί η δουλειά που κάνω εδώ και 30 χρόνια είναι σε πολύ δύσκολες χώρες. Άρχισα με τη Λιθουανία, πήγα στη Ρωσία, στην Ουκρανία, Ρωμανία, Τουρκία και μετά πήγαμε Νιγερία, Καμερούν. Όλες δύσκολες χώρες, αλλά πετύχαμε σε όλες γιατί είχα μια ιδέα ότι εάν υπάρχει αγορά για κάτι θα μπορέσουμε να βρούμε την επένδυση που χρειάζεται για να γίνει ένα μεγάλο έργο. Τα έργα που κάνουμε είναι από 80 εκατομμύρια και πάνω δολάρια και έχουμε κάνει πράγματα που είναι δύσκολα να τα περιγράψω. Αλλά είναι και στο άρθρο αυτό που σας είπα έχει γράψει για ορισμένα από αυτά. Σε κάθε μέρος που πήγα στην αρχή υπήρχε μεγάλος αντισημιτισμός. Λιθουανία, Ρωσία, Ουκρανία, παντού υπήρχε. Όχι στην Αφρική.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Γνωρίζατε τις εβραϊκές κοινότητες εκεί;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Σε ορισμένα μέρη. Ναι, σε ορισμένα μέρη. Και όταν αρχίσαμε να εργαζόμαστε και μαζί τους να τις βοηθήσουμε να φτιάξουμε αυτά τα μεγάλα έργα η πρώτη ερώτηση που έκανα πριν να αρχίσουμε να δουλεύουμε είναι είμαι Εβραίος, γεννήθηκα Εβραίος και θέλω να ξέρω αν σας ενοχλεί να εργαστείτε με Εβραίο. Κανένας δεν είπε ότι σας ενοχλεί γιατί χρειαζόντουσαν τις επενδύσεις. Όχι επειδή πιστεύω. Αλλά κανένας δεν μου έδειξε...
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Ναι, κατάλαβα. Δεν ήρθατε σε δύσκολες θέσεις.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Ποτέ. Όχι. Γιατί άνοιξα τη συζήτηση με αυτόν τον τρόπο. Γιατί στην αλήθεια όλοι, πολλοί άνθρωποι στον κόσμο προσπαθούν να βρούνε εχθρούς. Προσπαθούν. Προσπαθούν. Δεν ξέρουν τι σημαίνει σημιτισμός, δεν είναι σημιτισμός. Στα περισσότερα μέρη δεν έχουν ιδέα. Όταν τους λέω στη Νιγερία έχετε πρόβλημα που είμαι Εβραίος λέει Εβραίος, ναι είστε πολύ έξυπνοι οι Εβραίοι μου λένε. Δεν έχουν ιδέα. Αυτοί είναι μουσουλμάνοι και οι χριστιανοί ας πούμε όχι των άκρων αλλά πηγαίνουν στην εκκλησία. Δεν ξέρουν κιόλας γιατί ο Χριστός είναι σκούρος αντί να είναι λευκός όπως είναι στη Λιθουανία ή στη Γαλλία. Έχει το πρόσωπό του είναι σκούρο και τους λέω δεν ξέρουμε καν πώς ήταν ο Χριστός. Και γελάμε πάνω σ' αυτό. Γελάμε μαζί οι σοβαροί άνθρωποι λέτε.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Όμως αυτές τις φορές που ήσασταν και όσο ήρθατε σε επαφή με Εβραϊκές κοινότητες, λίγο τα έθιμα θέλω να δούμε. Αυτά που κάνουμε εμείς ήταν τα αντίστοιχα εκεί; Αν έχετε, αν μπορείτε να κάνετε ας πούμε. Πώς καταζητάτε το πουρήμ εκεί; Αν πήγατε.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Εξαρτάται από το μέγεθος της κοινότητας. Οι μικρές κοινότητες κάνουν ακριβώς αυτό που πρέπει να κάνουν. Τα έχουν μάθει και τα διατηρούν συνεχώς ας πούμε.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Είναι τα ίδια τα έθιμά τους όμως;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Τα ίδια. Τα ίδια. Μόνο που είναι ασκεναζί και η διαφορά δεν είναι μεγάλη αλλά διαβάζουν τα ίδια βιβλία. Σχεδόν. Και έχουν τις ίδιες γιορτές. Αλλά εξαρτάται από πολλά πράγματα. Σε πολλές από αυτές τις κοινότητες δεν υπήρχαν παιδιά. Δηλαδή πέθαιναν οι κοινότητες. Στην Πρατισλάβα ας πούμε, στη Σλοβάκια πήγαιναν οι άντρες για να κάνουν δουλειά. Οι άντρες στη Συναγωγή δεν πήγαιναν. Κάνανε μια μισή, μια ώρα, μισή ώρα προσευχές και τα λοιπά. Αλλά μετά μαζευόντουσαν και μιλούσαν για δουλειές. Μέσα στη Συναγωγή. Το οποίο είναι κάτι που δεν συμβαίνει ας πούμε σε αυτή τη μικρή κοινότητα εδώ. Δεν νομίζω τουλάχιστον. Μπορεί να κάνουν εδώ, αλλά όχι μέσα στη Συναγωγή. Οπότε από κάθε, από μια, ένα μέρος στο άλλο, αλλάζουν τα πράγματα. Αλλά προσπαθούν ας πούμε στην Νιγηρία. Υπάρχει ένα χωριό στην Δέλτα Στέιτ, είναι πολύ μεγάλη η Νιγηρία, 240 εκατομμύρια. Στην οποία έχουν ραββίνο και έχω εγώ ένα βίντεο που έβαλα εγώ. Ήταν ας πούμε, εγώ έμαθα πολλά από αυτούς γιατί αυτοί είναι μόνοι τους σε όλη αυτή την περιοχή. Είναι μόνοι τους. Αυτό είναι που τους συνδέει. Οπότε έχουν άλλη ανάγκη. Είναι μεγάλες πόλεις, είναι όλοι γύρω τους, δεν τους καταλαβαίνουν, δεν τους πειράζουν. Γιατί δεν τους ενδιαφέρει. Δηλαδή είναι τόσο φτωχοί οι άνθρωποι γενικά δηλαδή, που δεν ασχολούνται με αυτές τις χαζομάρες. Είναι αυτός Εβραίος, είναι εκείνος Μουσουλμάνος. Εγώ έχω γράψει άρθρο πάνω στους Μουσουλμάνους και Χριστιανούς. Την Παρασκευή που οι Μουσουλμάνοι πάνε στο τζαμί, οι Χριστιανοί στις αγορές προσέχουν τα μαγαζάκια των Μουσουλμάνων. Την Κυριακή είναι το αντίθετο. Και είναι αφάνταστο δηλαδή ότι, εγώ ανατριχιάζομαι να σας το λέω, δηλαδή είναι human nature, θέλει θετικά πράγματα. Συνήθως. Αλλά όλοι δημιουργούμε το περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Εγώ δεν είχα ποτέ πρόβλημα με τον σημιτισμό, γιατί σας λέω από την αρχή. Γεννήθηκα Εβραίος. Αν δεν σας ενοχλεί, συνεχίζουμε. Αν σας ενοχλεί, σταματάμε τώρα. Έχω τέσσερα εγγόνια. Όλα τα εγγόνια, τα δύο στη Νέα Υόρκη πηγαίνουν σε εβραϊκό σχολείο και μαθαίνουν τα πάντα. Τα τραγούδια, τις γιορτές, τα πάντα και είναι πολύ καλοί σε αυτά. Και δεν τους λέω τίποτα, δεν τους εξηγώ εγώ πώς εγώ σκέφτομαι. Τους αφήνω να μάθουν μόνοι τους. Αλλά όταν είμαι μαζί τους, δεν μιλάω για αυτά τα πράγματα καθόλου. Ούτε μια λέξη. Ας μάθουν στο σχολείο, είναι έξυπνα τα παιδιά, θα καταλάβουν αργότερα τι θέλουν να κάνουν και τι δεν θέλουν.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Οι γονείς σας πώς επιβίωσαν στον πόλεμο τους.
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Ένας Γερμανός έσωσε, όλους τους Εβραίους του Βόλου που δέχτηκαν να φύγουν. Ο Helmut Schaffer, ο οποίος ήταν πρόξενος στις Γερμανίες και είπε και στο Ραββίνο και στην εκκλησία ότι οι συμπατριώτες μου έρχονται, πάρτε τους Εβραίους σας να βγουν από την πόλη. Έτσι πήγανε σε χωριά. Ξέρω πήγανε σε ένα χωριό που μου είπαν ήταν Πήλιο αλλά εγώ το έχω βρει τώρα είναι πιο βόρια από τα χωριά που γνωρίζω. Και δεν έχω πάει στο χωριό γιατί αρχίζει με μη. Δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς. Αυτό το άκουσα από κάποιους στην κοινότητα. Δεν θυμάμαι τώρα ακριβώς. Ίσως, ο Ραφαήλ μου του. Γιατί αυτός ήταν και ο ιστορικός της. Και μετά ήταν στην αντίσταση. Ο θείος μου τον συναντούσε ο μπαμπάς μου δεν ήταν. Ο μπαμπάς μου έμπαινε σε καράβια από εδώ να πάει να φέρει φαγητά και χρυσά αυτά στην Αθήνα, στην αδερφή του και την οικογένεια.
ΑΝΙΤΤΑ ΠΙΝΤΟ: Εσείς πήγατε σε σχολείο στο Βόλιο με χριστιανούς; Δεν είχατε πρόβλημα. Είχατε πρόβλημα ένταξης;
ΒΙΚΤΩΡΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ: Είχαμε πρόβλημα. Ο αδερφός μου είχε πολύ περισσότερα προβλήματα από εμένα. Εγώ μια μέρα επειδή δεν έκανα το σταυρό ο καθηγητής γυμναστικής που ήταν με φώναξε πάνω και με... με χτύπησε και εγώ το χτύπησα πίσω και με έδιωξε. Και με έδιωξε. Και η μητέρα μου είπε καλά τον έκανες θα τον πάμε στο δικαστήριο. Και μου είπε ο διευθυντής του σχολείου ο Ραφανίδης νομίζω ήταν ο Ραφανίδης ήταν καθηγητής μαθηματικών μου είπε πριν να πεθάνει πριν από χρόνια μου λέει έγινε στο θέμα του σχολείου μιλούσαν όλοι για σένα πως είχες αυτό το... την αντίδραση και δεν φοβήθηκες αλλά με διώξανε όμως δεν φοβήθηκε και ήρθε η μητέρα μου ήταν... άλλο πράγμα. She was not taking no for an answer (δεν έπερνε όχι για απάντηση). Και τους έβαλε στη θέση τους επέστρεψα στο ίδιο γυμνάσιο και τελείωσα εκεί. Αλλά ο αδερφός μου ήταν πάντοτε πιο... Είχαμε στο Γαλλικό Ινστιτούτο δεν είχα ποτέ πρόβλημα και στο... στο εγγλέζικο, εκεί που πήγα να μάθω τα αγγλικά στο American Institute το λέγανε τότε εκεί πήρα την υποτροφία να πάω στο Cambridge. Και εκεί δεν είχα κανένα πρόβλημα. Γενικά δηλαδή έμαθα ότι όταν αντιμετωπίζει κανείς το θέμα και δεν κρύβεται και δεν φοβάται γιατί ο θείος μου πρέπει να το πω αυτό ο θείος μου ο Αλβέρτος Πολίτης που ήταν ψυχίατρος μου έδωσε μια φωτογραφία του τάφου του Καζαντζάκη τον έχετε δει τον τάφο του Καζαντζάκη που λέει δεν ελπίζω, δεν φοβάμαι, είμαι ελεύθερος αυτό το κουβαλάω μαζί μου εγώ από ηλικία 16 ετών αυτό και την Ιθάκη του Καβάφη τα παιδιά μου τα έχουν, οι φίλοι τους το έχουν σε διάφορες γλώσσες και... δυστυχώς, δυστυχώς όταν είμαστε μέσα σε μια ομάδα και είμαστε έτσι όλοι μαζί φοβόμαστε πολύ περισσότερο από ότι όταν αποφασίζουμε ότι εγώ έμαθα αυτό στην Αφρική επίσης στην Αφρική μου λέγανε εσύ είσαι ο μόνος λευκός έκανα βιβλία φωτογραφίας και πήγαινα σε όλα τα μέρη και ήμουν ο μόνος λευκός άμα δείτε το βιβλίο ας πούμε θα δείτε ότι δεν υπάρχουν λευκοί αυτό δεν έχει τίποτα να κάνει με θρησκεία έχει να κάνει με τον τάφο του Καζαντζάκη και με την Ιθάκη του Καβάφη.